خانه مقالات گلجای و معابر شهری

گلجای و معابر شهری

گلجای و معابر شهری

گلجای و معابر شهری

 

یکی از اجزاء مبلمان شهری که به بهبود جذابیت، زیبایی و طبیعی شدن فضای های شهری کمک می کند، گلدان های شهری یا همان گلجای می باشد. گلجای ها در واقع جز آن دسته از عناصر مبلمان شهری هستند که کارکرد زیباسازی شهری دارند.

 

تعریف گلجای

بطور خلاصه، گلجای را اینگونه می توان تعریف کرد” اختصاص دادن فضا و محلی در قالب معین برای فضای سبز و بکار گیری نباتات در آن به نحوی که جزئی از اجزا طراحی مبلمان شهری باشد یا به قولی گلدان هایی با قابلیت نصب و اجرا در فضاهای عمومی و شهری با در نظر گرفتن الزامات آن فضا و مکان، برای ورود و گسترش سطح پوشش گیاهی در شهرها”

انسان بطور طبیعی و فطری زیبایی را دوست داشته و در واقع بدان نیاز مبرم دارد، بطوریکه در نبود آن دچار مشکلات روحی و روانی متعددی می گردد. این مفهوم در یک کلانشهر برای شهروندان آن کاملا ملموس است و مدیران شهری همواره در تلاشند به عناصر زیبایی شهری بیافزایند.

گلجای و معابر شهری
گلجای و معابر شهری

نقش گلجای در زیبایی شهر

یکی از مشکلات رایج در کلانشهرها آلودگی هوا می باشد که برای کاهش آن ایجاد فضای سبز شهری یکراهکار جدی است، اما گیاهان فقط هوا راتصفیه نمی کنند بلکه با مناظر زیبای خود، آنچنان آرامش را به انسان میبخشند که لذت دیدن آن مناظر خاطر هر انسانی را مجذوب خود می گرداند.

کاربردبیش ازحد سنگ، شیشه، بتن،ساختار های نامنظم و خشک ساختمان ها و ابنیه شهری، روح ملایم و طبعیت دوست داشتنی را که همه انسانها به آن تعلق خاطر دارند را محدود کرده یا از بین برده است. در این میان استفاده از فضای سبز به هر نوع و کیفیت و اندازه، چهره شهرها راتغییر داده و فضا را ملایم تر و انسانی تر می کند.

 

نیاز انسان به زیبایی و طراوت

برای ما که ساکن شهر تهران می باشیم دیدن مناظر زیبای طبیعی و چشم نواز فقط در صورت مسافرت به شهرهای دیگر و خروج از تهران میسر است و متاسفانه فضای شهر تهران فاقد زیبایی بصری مطلوب و کامل می باشد و این وضعیت حکایت از عدم توجه مدیران شهری به مقوله زیبایی شهر دارد.

گلجای عاملی مناسب برای بالا بردن نشاط و شادابی، آرامش روحی و روانی در سطح شهر است، زیرا انسان را به صورت مصنوعی هم که شده، به فضای طبیعی می برد و ذهن و خیال او را به پرواز در می آورد، همانطور که گفته شد، همه افراد در ذات خود به گل، گیاه و سبزینگی علاقه دارند، گلجای باعث ایجاد علاقه شهروندان به محیط زیست و زندگی، و به تبع آن، به شهرشان می شود و کیفیت زندگی شهری را بطور مستقیم و غیر مستقیم بالا می برد و احساس شادی و سر زندگی را القا می کند.

بطور مثال برای همه افراد, منظره یک صبح خنک که با دیدن گلهای تازه و با طراوت آغاز می‌شود, از لحاظ روحی و روانی بسیار مؤثر بوده و می تواند نویدبخش روزی خوب و به دور از تنش و خستگی های عصبی باشد, و به این طریق شاید بتوان جلوی برخی از ناهنجاری های رفتاری اجتماعی را گرفت.

 

رابطه معابر و گلجای

خیابان ها و معابر در شهرها بخش اصلی شهر را تشکیل می دهند, خیابان و معب مورد استفاده تمام ساکنین شهر با هر نوع سطح اقتصادی, فرهنگی, جنسیتی و سن و سال و اعتقاد است; و در واقع هیچ یک از امکانات شهری به این حد مورد استفاده عمومی ندارد.

در یک زندگی شهری مفهوم معبر به عنوان محل عبور مد نظر نیست بلکه منظور محل حضور است, از سال ۱۹۷۰ به بعد در کشورهای پیشرفته در رویکرد به شهرها تغییر اساسی رخ داده و آن انسان مداری و محله محوری بود و تمام سیاست ها و برنامه ریزی ها برای آسایش و رفاه شهروندان تغییر جهت داد و مشارکت شهروندان در اداره امور شهری با جدیت مورد توجه قرار گرفت.

گلجای و معابر شهری
گلجای و معابر شهری

معابر تهران از گذشته تا حال

در کشور عزیزمان ایران از گذشته به ساکنین شهر ها توجه ویژه ای شده است. بطوریکه مشاهده می‌شود عرض خیابان برای عبور دروشکه و گاری و اتومبیل طراحی شده ولی عرض کوچه ها و گذر گاه ها باریک تر است به نحوی که یا اصلا امکان عبور وسایل نقلیه در آن وجود ندارد و یا امکان عبور با سرعت را نداشته اند.

در حالیکه اکنون تعریض کوچه ها در سطح شهر در دستور کار مدیریت شهری است و تمامی کوچه های تهران به معابری تبدیل می‌شوند که وسایل نقلیه تا درب منزل امکان تردد دارند.

پیاده رو سازی و پیاده راه سازی در کشورهای پیشرفته یک اصل مهم در برنامه ریزی های شهری است, در اکثر کلانشهر ها عرض پیاد روها بین ۵ تا ۸ متر است و این فضا صرفا برای عبور عابر پیاده به زیباترین شکل و با بهترین طراحی ساخته می‌شود, این رویکرد در سالهای اخیر در تهران نیز مورد توجه قرار گرفته و اقدامات بسیاری نیز در سطح شهر انجام یافته اما تفاوت میان عرض پیاده روها در تهران با شهرهای مشابه زیاد است. بهترین پیاده روها با عرض ۱ تا ۳ متر است و باعث می‌شود عابرین مجبور به استفاده از سطح خیابان شوند و همچنین امکان استفاده از تکنیک گلجای برای طراوات بخشی به فضای شهری بشدت کاهش می یابد.

 

تفاوت میان عبور و حضور

گفتیم خیابان فقط محل عبور نیست بلکه محل حضور و گذر است( عبور همراه حض بصری) داشتن امید و نگرانی به یک مکان موجب تعلق خاطر و دلبستگی می شود که لازمه زندگی شهری است و اگر این حس وجود نداشته باشد آسیب های فراوانی را در پی می آورد.

 

شهر وقتی خوب است که رفتارهای شهری خوب در آن جاری شود و این رفتارها وقتی شکل می گیرد که محیط شهری در دل و ذهن ما تعلق خاطر ایجاد کند. تلفیق تکنولوژی با فضای سبز این محیط را برای ما در شهرها فراهم خواهد آورد, که شرط آن همت و برنامه ریزی مدیران شهری و مشارکت شهروندان بطور جدی است, و لازمه آن مطالبه و پرسشگری می باشد که باید از سوی نمایندگان مردم در شورایاری ها و شورای شهر از مدیران شهری صورت پذیرد.

افزایش بودجه زیبا سازی مناطق و ارائه طرح ها و پیشنهادات نیز از راه های رسیدن به این مهم است که امیدواریم با پیگیری شورایاران در دستور کار شورای شهر و شهرداری تهران قرار گیرد.

پسندیدید؟

در خبرنامه ثبت نام کنید و اخبار جدید را در ایمیل خود دریافت کنید

نگران نباشید ما اسپم نیست

سلام، ابراهیم علی پور هستم کارشناس ارشد علوم ارتباطات و مطالعات فرهنگی از دانشگاه تهران، از سال 1375 در حوزه اجتماعی از جمله شورایاری ها و شوراها در مسئولیت های مختلف فعالیت دارم . علاقه مندم، تجربیات و آموخته هایم را در اختیار کسانی قرار دهم که دغدغه های اجتماعی دارند.

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
بارگذاری بیشتر در مقالات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

پیاده محوری؛ حلقه مفقوده شهرهای ما

پیاده محوری؛ حلقه مفقوده شهرهای ما   مسعود مسلمی   انسان‌ها از دیرباز با پیاده ر…